Περί… «ΕΣΥ» ο… λόγος

0
54

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) θεσπίστηκε το 1983 στη χώρα μας, με σκοπό την καθολική υγειονομική κάλυψη του πληθυσμού, με υπηρεσίες υψηλής ποιότητας και χαμηλή συμμετοχή στο κόστος. Είναι, εντούτοις, παράδοξο ότι, 25 χρόνια μετά, το ελληνικό σύστημα είναι σήμερα το πλέον ιδιωτικοποιημένο μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης!

Γράφει η Ευσταθία Φραγκούλη*

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας (Ε.Σ.Υ) ξεκίνησε με στόχο να απαλλάξει τους έλληνες πολίτες από το άγχος και την ανησυχία της ανθρώπινης περίθαλψης. Μέχρι τότε ένα σύστημα υγείας στα χέρια λίγων άφηνε τα νοσοκομεία χωρίς ασθενείς, χωρίς εξοπλισμό και χωρίς εργαζόμενους αφού όλοι κατευθύνονταν στις ιδιωτικές κλινικές για να νοσηλευθούν.

Η σκέψη και η προσπάθεια τότε ήταν καλή, ο σχεδιασμός έξυπνος και σύγχρονος για την δεκαετία του 80. Η δημιουργία των κέντρων υγείας με σκοπό την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και την πρόληψη και η καθιέρωση ειδικού ιατρικού μισθολογίου ήταν μια κίνηση που όφειλε να εξασφαλίσει πολλούς γιατρούς σε όλα τα νοσοκομεία της Ελλάδας. Ίσως αυτό να επιτεύχθηκε την πρώτη τριετία ή τετραετία της εφαρμογής του συστήματος μιας και πολλοί έτρεξαν να επανδρώσουν και να εξοπλίσουν το ΕΣΥ.

Η εμπιστοσύνη του έλληνα στη δημόσια υγεία αυξήθηκε, ο έλληνας πλέον προσφεύγει στα εξωτερικά ιατρεία των ιδρυμάτων του ΕΣΥ για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας του.

Αυτό ενισχύεται και από την απαγόρευση ίδρυσης καινούργιων ιδιωτικών κλινικών με μοναδικό και κατευθυνόμενο αποτέλεσμα την συσσώρευση του πληθυσμού στα ελληνικά δημόσια νοσοκομεία.

Τα χρόνια όμως περνούν και:

1. Αυξάνεται το ιατρικό δυναμικό της χώρας.
2. Παλιώνει ο εξοπλισμός του ΕΣΥ.
3. Αυξάνονται οι απαιτήσεις του έλληνα ασθενή.
4. Πολλαπλασιάζεται η γνώση και η πρόοδος της ιατρικής επιστήμης.
5. Παγώνουν οι προσλήψεις των γιατρών και των νοσηλευτών στα νοσοκομεία και το ειδικό μισθολόγιο προσπερνιέται από τα αντίστοιχα του δημοσίου.
6. Λίγοι και «κομματικά υμέτεροι» εκμεταλλεύονται και βιάζουν το δημόσιο χαρακτήρα του ΕΣΥ, καθιστώντας «το ιδιωτικό τους νοσηλευτικό μαγαζάκι».

Έρχεται λοιπόν το 2009 και ο έλληνας πάει μεν ακόμα στα εξωτερικά ιατρεία των δημόσιων νοσοκομείων, επισκέπτεται τα Κέντα Υγείας -τα οποία ξέφυγαν από τον χαρακτήρα της πρωτοβάθμιας φροντίδας με τον οποίο ξεκίνησαν- αλλά φροντίζει να έχει πολλά χρήματα στην τσέπη του και μία αμφισβήτηση στην σκέψη του για κάθε υπηρεσία υγείας που θα του παρασχεθεί. Ότι χειρότερο για ένα σύστημα υγείας, να αμφισβητείται και να χάνει τον δωρεάν χαρακτήρα του.

Από την άλλη πλευρά οι ιδιωτικές κλινικές κατάφεραν σήμερα να αποτελούν την όαση στο χώρο της περίθαλψης αποτελώντας το όνειρο κάθε ασθενή. Δεν θα ήθελα να συγκρίνω το 1983 με το 2009, αφού, και τότε και τώρα τα ιδιωτικά ιδρύματα πολλαπλασιάζουν τα κέρδη τους, οι ασθενείς πληρώνουν ακριβά την περίθαλψή τους στα δημόσια νοσοκομεία αν καταφέρουν και φτάσουν σε αυτά, η ύπαιθρος απομακρύνεται από τη σύγχρονη πραγματικότητα και ο ιατρικός κόσμος δημιουργεί αμφισβητήσιμης επιστημονικής εγκυρότητας ομάδες, έτοιμες να κατασπαράξουν τα χρήματα του δημοσίου και των κρατικών ή ιδιωτικών ασφαλιστικών οργανισμών.

Η μόνη διαφορά είναι ότι σήμερα δεσπόζουν μεγάλα πολύχρωμα νοσοκομεία (τοίχοι, σκάλες, παράθυρα, ασανσέρ και πανάκριβες κατασκευές) άδεια από προσωπικό, χωρίς σύγχρονη και οργανωμένη λειτουργία, χωρίς επικοινωνία μεταξύ τους και το χειρότερο με επιστημονική ανεπάρκεια με λίγες ίσως εξαιρέσεις.

Ποιος ευθύνεται για αυτήν την κατάντια είναι εμφανές αλλά και κουραστικό κάθε φορά να αναφέρεται. Η πολιτική ανεπάρκεια του τόπου, η υποδούλωση της πολιτικής στα οικονομικά συμφέροντα και η εξάρτησή της στους λίγους ιατρικής προέλευσης άρχοντες σημάδεψαν την εμφάνιση αυτού που σήμερα λέμε απουσία πολιτικής βούλησης.
Η πολιτική ανεπάρκεια φαίνεται στους διορισμούς των γιατρών στα νοσοκομεία. Δεν μπόρεσε να αντισταθεί στα πολιτικά και κομματικά κριτήρια και παραγκώνισε τα επιστημονικά. Δεν μπόρεσε να διορίσει προέδρους και διοικητές (managers) αξιοκρατικά και ήταν πάντα αιχμάλωτη της κομματικής γραμμής.

Η υποδούλωση της πολιτικής στα οικονομικά συμφέροντα είναι τόσο έντονη που βλέπουμε να ξεφυτρώνουν νοσοκομεία σε περιοχές που δεν έχουν δρόμο ή σε περιοχές γεμάτες Κέντρα Υγείας μόνο για να ξοδευτούν χρήματα σε τσιμέντο ή άλλα υλικά και υπηρεσίες που φυσικά λίγοι μπορούν να προσφέρουν. Η ανεξέλεγκτη και κακή δόμηση της ελληνικής πόλης συνεχίζεται και στο χώρο της υγείας και η πολιτική και οι πολιτικοί την παρακολουθούν από πάρα πολύ μακριά μιας και κάποιοι τους χαρίζουν «οικονομικά ταξιδάκια» και μόνιμο αποπροσανατολισμό από την πραγματικότητα.

Τέλος, οι λίγοι «ιατρικοί άρχοντες» δεν επιτρέπουν σε κανέναν να τους ελέγξει, δεν επιτρέπουν σε κανέναν να συμμετάσχει στην ανάπτυξη και καθορίζουν με δικά τους ιδιοτελή κριτήρια το μέλλον, το δυναμικό και την εξέλιξη της ιατρικής στην Ελλάδα. Είναι παγκόσμια πρωτοτυπία ο ελληνικός ιατρικός σύλλογος να μην μπορεί να συμμετάσχει σε διαδικασίες ιατρικού ενδιαφέροντος, αυτό το όργανο που εκφράζει τον ιατρικό κόσμο να είναι μακριά αλυσοδεμένο με παμπάλαιους νόμους χωρίς δύναμη και φωνή.

Αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη για εξυγίανση του συστήματος υγείας και του επανασχεδιασμό του. Τα προβλήματα είναι γνωστά και αποδεκτά απ’ όλους. Οι προτάσεις για νέες στρατηγικές υπήρχαν και υπάρχουν πάντοτε, τόσο από τα εκάστοτε πολιτικά κόμματα στις προγραμματικές τους δηλώσεις όσο και από φορείς, όπως η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Ελλάδος (ΟΚΕ) ή ο Οργανισμός για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη ΟΟΣΑ, (OECD) αλλά και από επιστήμονες της οικονομίας και πολιτικής της υγείας μέσα από τις επιστημονικές τους μελέτες.

Σκοπός είναι να υπάρξει πολιτική βούληση και αυτές οι προτάσεις να υλοποιηθούν, να γίνουν πράξη και να εφαρμοσθούν. Χρειάζονται γενναίες και άμεσες αποφάσεις γιατί δεν απέχουμε πολύ από το σύστημα των ΗΠΑ όπου οι πολίτες πληρώνουν πολύ ακριβά την υγεία και οι φτωχοί (το 20%), δεν έχουν καμία περίθαλψη και γιατί η δωρεάν ποιοτική υγεία που είναι αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα για τον Έλληνα φορολογούμενο πολίτη, δεν εκβιάζεται, δεν υπονομεύεται και δεν… αγοράζεται…

*Φραγκούλη Ευσταθία

Τ.Ε  Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας

Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο της Ιατρικής Σχολής Αθηνών

Σχόλια Facebook

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.