Το «φορο-τσουνάμι» έφερε μαύρη τρύπα 11,5 δις ευρώ στα κρατικά έσοδα!

0
28

Τα χαράτσια που εμπνεύστηκαν Έλληνες και ξένοι φορομπήχτες όχι μόνο δεν αύξησαν τα έσοδα αλλά την περίοδο 2009 – 2012 άνοιξαν μια μαύρη τρύπα στα κρατικά ταμεία ύψους 11,5 δισ. ευρώ!

Οι ειδικοί φόροι στα αλκοολούχα, στα τσιγάρα και τα καύσιμα, τα τεκμήρια στα Ι.Χ. οι αυξήσεις στον ΦΠΑ, η φοροεπιδρομή στην ακίνητη περιουσία, οι αλλαγές στη φορολόγηση φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων απέτυχαν να αυξήσουν τα έσοδα. Όμως πέτυχαν να ισοπεδώσουν την αγορά και τα νοικοκυριά.

Οι τελικές εισπράξεις από τους φόρους και τα χαράτσια ήταν πολύ χαμηλότερες από τους στόχους που είχε θέσει το υπουργείο Οικονομικών, καθώς οι φόροι που επιβλήθηκαν στην κατανάλωση και την περιουσία το μόνο που κατάφεραν ήταν να σύρουν την Ελλάδα κάθε χρόνο και πιο βαθιά στην ύφεση.

Τα χαράτσια, τα οποία αποφασίστηκαν στην «τούρλα του Σαββάτου» -όπως χαρακτηριστικά παραδέχονται στελέχη του οικονομικού επιτελείου-, κρίνονται τώρα ως αναποτελεσματικά, καθώς όχι μόνο δεν απέφεραν έσοδα, αλλά επιπλέον έχουν προκαλέσει παρενέργειες που τελικώς ναρκοθετούν τη λειτουργία της αγοράς και υπονομεύουν τη βιωσιμότητα των νοικοκυριών.

Oι προϋπολογισμοί του κράτους πέφτουν μονίμως έξω στο σκέλος των εσόδων και οι κυβερνήσεις αναπληρώνουν κάθε φορά τις απώλειες με πρόσθετες περικοπές σε μισθούς, συντάξεις και κοινωνικά επιδόματα, με την άρνηση της καταβολής οφειλών από επιστροφές ΦΠΑ και φόρων εισοδήματος σε χιλιάδες επιχειρήσεις και με τη μη εξόφληση οφειλών προς υπαλλήλους, συνταξιούχους και προμηθευτές του Δημοσίου!

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών δηλώνει ότι δήθεν θα προχωρήσει σε επανεξέταση ορισμένων μέτρων που επιβλήθηκαν με τα Μνημόνια της περιόδου 2010 – 2012, παραδέχεται όμως ότι τον τελικό λόγο θα έχει η τρόικα.

Στην εστίαση

Σε πρώτο πλάνο μπαίνει ο ΦΠΑ στην εστίαση, με το οικονομικό επιτελείο να συζητάει τη μείωση του συντελεστή από 23% στο 19% και την τρόικα να το αρνείται πεισματικά. Η αύξηση του συντελεστή όχι μόνο δεν συνέβαλε στην αύξηση των εσόδων του Δημοσίου, αλλά οδήγησε σε σημαντική συρρίκνωση του τζίρου των επιχειρήσεων εστίασης, στο κλείσιμο αρκετών από αυτές και στην απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας.

Λουκέτα

Η πελατεία σχεδόν του συνόλου των καταστημάτων μαζικής εστίασης μειώθηκε και έτσι, με τις αυξήσεις του συντελεστή ΦΠΑ, αντί να αυξηθούν τα έσοδα του Δημοσίου, υποχώρησε τόσο πολύ η ζήτηση, ώστε περίπου 4.500 επιχειρήσεις εστίασης έβαλαν οριστικά «λουκέτο» και 35.000 εργαζόμενοι σε αυτές έχασαν τις δουλειές τους. Οι φόροι εισοδήματος, ο ΦΠΑ και οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης που θα μπορούσε να εισπράξει το Δημόσιο από τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους αυτούς χάθηκαν οριστικά! Ταυτόχρονα, η φοροδιαφυγή μέσω της αποφυγής έκδοσης αποδείξεων και της μη απόδοσης του ΦΠΑ εκτοξεύθηκε στα ύψη.

Οι απώλειες φορολογικών εσόδων που προκάλεσε το μέτρο της αύξησης του ΦΠΑ στην εστίαση ήταν πολύ μεγαλύτερες από τα πρόσθετα έσοδα ΦΠΑ που απέδωσε. Θεωρητικά τα έσοδα από την εφαρμογή ΦΠΑ 23% στην εστίαση θα αυξάνονταν κατά 700.000.000 ευρώ ετησίως, όμως κάτι τέτοιο δεν συνέβη.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η αύξηση εσόδων που προέκυψε φτάνει μόλις τα 150 εκατ. ευρώ, αλλά το ποσό αυτό εκμηδενίστηκε από τις απώλειες λοιπών φορολογικών εσόδων που προέκυψαν εξαιτίας των «λουκέτων» και της απώλειας θέσεων εργασίας στον κλάδο της εστίασης!

Λόγω της εμμονής της κυβέρνησης στη διατήρηση του συντελεστή στο 23% εκτιμάται ότι το επόμενο διάστημα θα κλείσουν πάνω από 6.000 καταστήματα και θα χαθούν ακόμη 70.000 θέσεις εργασίας!

Χάθηκε το «καπέλο» στον ΦΠΑ

Οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ, παρά τη διπλή αύξηση των συντελεστών, έχουν «προσγειωθεί». Ο κεντρικός συντελεστής ΦΠΑ, από 19% που ήταν, αυξήθηκε τον Μάρτιο του 2010 στο 21% και τον Ιούλιο του ίδιου έτους στο 23%. Ο χαμηλός συντελεστής, από 9%, αυξήθηκε τον Μάρτιο του 2010 στο 10% και τον Ιούλιο στο 11%. Από την 1η Ιανουαρίου 2011 ο χαμηλός ΦΠΑ, ο οποίος επιβαρύνει τρόφιμα και δεκάδες υπηρεσίες, αυξήθηκε σε 13%.

Η κάθετη πτώση της κατανάλωσης και η διεύρυνση της φοροδιαφυγής την τελευταία τριετία «εξουδετέρωσαν» τις αυξήσεις των συντελεστών, προσγειώνοντας τα έσοδα από ΦΠΑ. Συγκεκριμένα, τα έσοδα από τον ΦΠΑ ανήλθαν στο τέλος του 2009 σε 14,866 δισ. ευρώ.

Το 2010, κατά τη διάρκεια του οποίου επεβλήθησαν οι πρώτες «οριζόντιες» αυξήσεις των συντελεστών, οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ αυξήθηκαν στα 15,516 δισ. ευρώ, αν και ο προϋπολογισμός προέβλεπε ότι θα έπρεπε να είχαν ανέλθει σε 15,594 δισ. Ευρώ.

Για το 2011, ο προϋπολογισμός προέβλεπε σημαντική αύξηση των εσόδων από τον ΦΠΑ στα 16,315 δισ. ευρώ. Όμως εκείνη τη χρονιά, οπότε ο χαμηλός συντελεστής αυξήθηκε για τρίτη φορά και για τέταρτη φορά ειδικά στον κλάδο της εστίασης, τα έσοδα του Δημοσίου από τον ΦΠΑ όχι μόνο δεν αυξήθηκαν, αλλά υποχώρησαν στα 14,753 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υστέρηση-σοκ, της τάξεως των 1,562 δισ. ευρώ έναντι του στόχου του προϋπολογισμού!

Για το 2012 ο προϋπολογισμός προέβλεπε αύξηση των εσόδων ΦΠΑ στα 14,889 δισ. ευρώ, όμως αυτά υποχώρησαν περαιτέρω στα 13,693 δισ. ευρώ, σημειώνοντας νέα υστέρηση της τάξεως των 1,196 δισ. ευρώ! Σωρευτικά, κατά την τριετία 2010-2012 χάθηκαν έσοδα ΦΠΑ συνολικού ύψους 2,8 δισ. ευρώ εξαιτίας των αυξήσεων στους συντελεστές και της συνακόλουθης κάθετης πτώσης της κατανάλωσης.

Υστέρηση και στον ΕΦΚ για ηλεκτρισμό, αέριο, καύσιμα, οινοπνευματώδη και καπνό!

Οι εισπράξεις από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε καύσιμα, οινοπνευματώδη και προϊόντα καπνού είχαν ανέλθει σε 6,258 δισ. ευρώ το 2009. Το 2010 επιβλήθηκε τρεις φορές αύξηση στους ΕΦΚ, μία τον Ιανουάριο, μία τον Μάρτιο και μία τον Μάιο, με αποτέλεσμα οι τιμές της βενζίνης, του πετρελαίου, των αλκοολούχων ποτών και των τσιγάρων να εκτοξευτούν στα ύψη.

Επιπλέον, από τον Μάιο του 2010 επιβλήθηκε για πρώτη φορά ΕΦΚ στην κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος! Τη χρονιά εκείνη, οι αλλεπάλληλες αυξήσεις των συντελεστών και η επιβολή ΕΦΚ στον ηλεκτρισμό απέδωσαν τη σημαντική αύξηση των εσόδων από τους ΕΦΚ: Ο προϋπολογισμός προέβλεπε ότι τα έσοδα από αυτή την πηγή θα ανέρχονταν σε 6,765 δισ. ευρώ, αλλά τελικά αυτά ανήλθαν σε 7,791 δισ. ευρώ, δηλαδή υπερέβησαν την πρόβλεψη του προϋπολογισμού κατά 1,026 δισ. Ευρώ!

Ομως ό,τι επιπλέον κερδήθηκε το 2010 χάθηκε το 2011. Το έτος εκείνο επιβλήθηκαν για πρώτη φορά ΕΦΚ στο φυσικό αέριο και το υγροποιημένο αέριο (από 1/9/2011), ενώ αυξήθηκε ο ΕΦΚ του πετρελαίου θέρμανσης, με σκοπό να επέλθει σταδιακά η εξίσωσή του με τον ΕΦΚ του πετρελαίου κίνησης.

Ο προϋπολογισμός του 2011 προέβλεπε την περαιτέρω αύξηση εσόδων από τους ΕΦΚ από τα 7,791 δισ. ευρώ στα 9,009 δισ. ευρώ, όμως τελικά οι εισπράξεις περιορίστηκαν στα 7,937 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υστέρηση 1,072 δισ. ευρώ!

Για το 2012 ο προϋπολογισμός προέβλεπε την αύξηση των εισπράξεων από τους ΕΦΚ σε καύσιμα, αλκοολούχα ποτά και καπνικά προϊόντα από τα 7,937 δισ. ευρώ στα 8,27 δισ. ευρώ. Τελικά, τα έσοδα από τους ΕΦΚ των προϊόντων αυτών μειώθηκαν περαιτέρω το 2012, στα 7,541 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υστέρηση 729.000.000 ευρώ έναντι της πρόβλεψης του προϋπολογισμού!

Ηδη οι παραπάνω αυξήσεις-σοκ στους συντελεστές ΕΦΚ έχουν οδηγήσει στην πτώση της κατανάλωσης πετρελαίου θέρμανσης κατά 70%.

Μπούμερανγκ τα τεκμήρια και τα τέλη κυκλοφορίας!

Τα τεκμήρια και τα αυξημένα τέλη κυκλοφορίας ισοπέδωσαν το εμπόριο των αυτοκινήτων, επομένως και τις εισπράξεις του Δημοσίου από τα τέλη ταξινόμησης των αυτοκινήτων. Οι εισπράξεις από τα τέλη ταξινόμησης έκαναν θεαματική «βουτιά».

Τα 473.000.000 ευρώ, που είχαν εισπραχθεί το 2009, μειώθηκαν στα 249.000.000 ευρώ το 2010 και στα 100.000.000 ευρώ το 2011. Πέρυσι οι εισπράξεις από τα τέλη ταξινόμησης ήταν μόλις 53.000.000 ευρώ.

Η αγορά του αυτοκινήτου έχει χτυπηθεί ανεπανόρθωτα από την κρίση, καθώς μέσα σε τρία χρόνια έχουν χαθεί 30.000 θέσεις εργασίας, ενώ οι εναπομείνασες επιχειρήσεις καταγράφουν πτώση του τζίρου που φτάνει ακόμη και το 80% σε σχέση με τρία χρόνια νωρίτερα.

Ιδιες συνέπειες, δηλαδή αρνητικού δημοσιονομικού ισοζυγίου, είχε ο φόρος πολυτελείας, ο οποίος επιβλήθηκε σε αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής, πολυτελή αντικείμενα. Προϋπολογίστηκε να αποφέρει έσοδα 70.000.000 ευρώ και κατέληξε να αποδίδει μόνο 2.200.000 ευρώ ετησίως.

«Στον αέρα» ο στόχος για το χαράτσι στα ακίνητα

Η ιδέα διασύνδεσης του ειδικού τέλους ακινήτων με τους λογαριασμούς της ΔΕΗ που εχει γονατίσει τους φορολογουμένους απέδωσε έσοδα 2,6 δισ. ευρώ πέρυσι, παρά το γεγονός ότι περίπου 500.000 φορολογούμενοι δεν το πλήρωσαν.

Φέτος οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα κληθούν να πληρώσουν περίπου 3,2 δισ. ευρώ για την ακίνητη περιουσία τους, γεγονός που καθιστά επισφαλή, αν όχι ουσιαστικά αδύνατη την είσπραξη των προσδοκώμενων εσόδων από την πηγή αυτή, όταν ένας στους δύο ιδιοκτήτες ακινήτων δηλώνει ότι αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.

Ομως η απαγορευτική φορολογική επιβάρυνση των ακινήτων συνιστά σήμερα ανυπέρβλητο εμπόδιο για την ανάκαμψη της αγοράς των ακινήτων και την ανάταξη της ελληνικής οικονομίας.

Οι μεγάλες φορολογικές επιβαρύνσεις στα ακίνητα επιβάλλονται την ώρα που η οικονομική δραστηριότητα έχει ήδη καταγράψει πτώση 24% το 2012 σε σύγκριση με το 2008. Παράλληλα, συνεχίζεται η πτώση των τιμών των ακινήτων σε μια αγορά, στην οποία ουσιαστικά δεν υπάρχουν αγοραστές, ειδικά για ακίνητα μεγάλης αξίας.

Ο κλάδος της οικοδομής, που απασχολούσε το 2008 περί τις 400.000 εργαζομένους, έχει περιοριστεί σε 240.000 άτομα. Η οικοδομική δραστηριότητα έχει παγώσει, αφού πρώτα μειώθηκε κατά 38% το 2010, κατά 44% το 2011 και κατά 45% το 2012. Αντίστοιχα μειώθηκε η παραγωγή τσιμέντου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία, τον ΦΠΑ και τους φόρους συνολικά.

Με τον κλάδο της οικοδομής να συμμετέχει με περισσότερο από 10% στο ΑΕΠ, αντιλαμβάνεται κανείς πόσο μεγάλη είναι η επίπτωση στην ύφεση από την κατάρρευσή του.

Στο κενό η καταιγίδα μέτρων για το εισόδημα φυσικών προσώπων

Οι εισπράξεις του Δημοσίου από τους φόρους εισοδήματος φυσικών προσώπων, δηλαδή από τη φορολογία των εισοδημάτων των μισθωτών, των συνταξιούχων, των αυτοαπασχολουμένων, των αγροτών και των λοιπών φορολογουμένων είχαν ανέλθει το 2009 σε 9,485 δισ. ευρώ.

Για το 2010 ο Προϋπολογισμός -που κατάρτισε ο τότε υπουργός Οικονομικών και φανατικός οπαδός του Μνημονίου Γ. Παπακωνσταντίνου- προέβλεπε ότι τα έσοδα αυτής της κατηγορίας θα αυξάνονταν στο επίπεδο των 10,212 δισ. ευρώ, δηλαδή θα ήταν περισσότερα κατά 726.500.000 ευρώ από τα αντίστοιχα έσοδα του 2009. Τελικά, αντί να αυξηθούν στα 10,212 δισ. ευρώ υποχώρησαν στα 7,987 δισ. ευρώ, δηλαδή υστέρησαν της πρόβλεψης του Προϋπολογισμού κατά 2,224 δισ. ευρώ!

Για το 2011,ο Προϋπολογισμός του ιδίου υπουργού προέβλεπε αύξηση των εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά 1,262 δισ. ευρώ, από τα 7,987 στα 9,25 δισ. ευρώ. Αυτό που… επετεύχθη τελικά το 2011 ήταν η περαιτέρω πτώση των εσόδων αυτής της πολύ σημαντικής πηγής στο επίπεδο των 6,3 δισ. ευρώ!

Δηλαδή, το 2011 οι εισπράξεις του κράτους από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων σημείωσαν υστέρηση 2,94 δισ. ευρώ έναντι της πρόβλεψης του Προϋπολογισμού του 2011, καθώς υποχώρησαν στα 6,3 δισ. ευρώ αντί να αυξηθούν στα 9,25 δισ. ευρώ, όπως προβλεπόταν!

Ήδη, λοιπόν, μέσα στα πρώτα δύο «μνημονιακά» χρόνια οι εισπράξεις του κράτους από τους φόρους στα εισοδήματα των φυσικών προσώπων συρρικνώθηκαν κατά 33,5% (!), καθώς υποχώρησαν από τα 9,485 δισ. ευρώ στα 6,308 δισ. ευρώ, δηλαδή μειώθηκαν κατά 3,17 δισ. ευρώ!

Η δε συνολική αρνητική απόκλιση από τους στόχους που είχαν τεθεί με τους Προϋπολογισμούς των ετών 2010 και 2011, δηλαδή η συνολική υστέρηση των εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων έναντι των προϋπολογισθέντων στόχων έφτασε τα 5,16 δισ. ευρώ τη διετία 2010 – 2011 (2,224 δισ. ευρώ το 2010 και 2,94 δισ. ευρώ το 2011)!

Ο λόγος για τον οποίο το Δημόσιο την περίοδο 2010-2011 απέτυχε παταγωδώς να εισπράξει τους φόρους εισοδήματος φυσικών προσώπων που είχε προβλέψει στους Προϋπολογισμούς του είναι το γεγονός, ότι από τον Ιανουάριο του 2010 έως τον Δεκέμβριο του 2011 επιβλήθηκαν τόσες πολλές αυξήσεις φορολογικών επιβαρύνσεων, τόσοι πολλοί επαχθείς νέοι φόροι και τόσες πολλές περικοπές μισθών και συντάξεων, ώστε να σημειωθεί κάθετη πτώση στην ιδιωτική κατανάλωση, απότομη συρρίκνωση του όγκου των συναλλαγών και των καθαρών εισοδημάτων εκατοντάδων χιλιάδων ατομικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων, απώλεια 300.000 θέσεων εργασίας, απότομη αύξηση της ανεργίας και παύση της καταβολής μισθών σε περίπου 300.000 εργαζομένους.

Μειώθηκε δηλαδή απότομα και κατά πολύ μεγάλο ποσοστό το συνολικό ύψος των φορολογητέων εισοδημάτων εκατοντάδων χιλιάδων επιχειρήσεων και εκατομμυρίων εργαζομένων και συνταξιούχων.

Ειδικά η… κατάργηση 300.000 μισθών και οι αλλεπάλληλες περικοπές μισθών και συντάξεων που επιβλήθηκαν την περίοδο 2010-2011 προκάλεσαν σημαντικές απώλειες στα έσοδα του κράτους από την παρακράτηση φόρου μισθωτών υπηρεσιών.

Ουσιαστικά, αποδεικνύεται ότι το μεγαλύτερο μέρος της υστέρησης των εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων της περιόδου 2010-2011 προέκυψε εξαιτίας της κατάργησης θέσεων εργασίας και της μείωσης των μισθών και των συντάξεων που επεβλήθησαν με τα καταστροφικά μέτρα λιτότητας του Μνημονίου.

Το 2012 τα έσοδα από τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων αυξήθηκαν σε 9,116 δισ. ευρώ λόγω της εφαρμογής πλήθους νέων φοροεισπρακτικών μέτρων, αλλά και πάλι δεν έφθασαν στο επίπεδο το οποίο προέβλεπε ο προϋπολογισμός (9,33 δισ. ευρώ).

Δηλαδή, παρά την πρωτοφανή καταιγίδα φοροεισπρακτικών μέτρων υστέρησαν και με βάση την πρόβλεψη του Προϋπολογισμού του 2012 κατά 213.300.000 ευρώ!

Επιχειρήσεις: «Ουκ αν λάβοις…»

Τα έσοδα από τη φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων, δηλαδή από τη φορολόγηση των κερδών των ανωνύμων εταιριών, των ΕΠΕ, των ομόρρυθμων και ετερόρρυθμων εταιριών και των λοιπών νομικών προσώπων, είχαν ανέλθει σε 3,337 δισ. ευρώ το 2009.

Για το 2010 ο Προϋπολογισμός προέβλεπε ότι θα υποχωρούσαν στα 3,186 δισ. ευρώ, αλλά τελικά μειώθηκαν στο πολύ χαμηλότερο επίπεδο των 2,747 δισ. ευρώ, δηλαδή υστέρησαν της πρόβλεψης του Προϋπολογισμού κατά 439.000.000 ευρώ!

Για το 2011, ο Προϋπολογισμός προέβλεπε περαιτέρω μείωση των εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων στα 2,518 δισ. ευρώ, αλλά τελικά τα έσοδα αυτά μειώθηκαν πολύ περισσότερο, καθώς ανήλθαν σε 2,332 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υστέρηση 186.000.000 ευρώ.

Το μεγαλύτερο πλήγμα στα έσοδα από τους φόρους εισοδήματος των νομικών προσώπων επήλθε το 2012: Ο Προϋπολογισμός προέβλεπε μείωσή τους στα 1,882 δισ. ευρώ αλλά τελικά ανήλθαν σε 1,135 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υστέρηση 747.000.000 ευρώ! Συνολικά μέσα σε τρία χρόνια, οι εισπράξεις του κράτους από τη φορολογία εισοδήματος των εταιριών και των λοιπών νομικών προσώπων συρρικνώθηκαν κατά 66%, από τα 3,337 δισ. ευρώ στα 1,135 δισ. ευρώ!

Είναι προφανές ότι η αιτία για αυτήν τη σημαντική απώλεια εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων είναι η εφαρμογή των σκληρών μέτρων λιτότητας του Μνημονίου, η οποία οδήγησε σε σημαντική συρρίκνωση του συνόλου των εισοδημάτων των φυσικών προσώπων, σε κάθετη πτώση της κατανάλωσης και εν τέλει στη μείωση των πωλήσεων και της κερδοφορίας χιλιάδων εταιριών που δραστηριοποιούνταν στη χώρα μας.

Η πτώση του τζίρου και των κερδών ήταν σε πολλούς κλάδους τόσο μεγάλη και απότομη, ώστε πολλές επιχειρήσεις δεν άντεξαν και κατέρρευσαν οικονομικά, βάζοντας «λουκέτα» και αφήνοντας ανέργους χιλιάδες ανθρώπους.

Στέλιος Κράλογλου – dimokratianews.gr

 

Σχόλια Facebook

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.